|
Faruk Tasholli Ateletė e Akademisė sė Arteve tė Universitetit tė Prishtinės nė ato ndėrtesa pėrdhese qė ruanin vjetėrsinė e kryeqytetit hapėsirave universitare ku po lėshomnte shtat Biblioteka, ngadalė por sigurt po i kultivonin artistėt e rinj, sa nė fushėn e pikturės, tė grafikės, tė skulpturės, ndėrsa nė anėn tjetėr kumbonin zėrat basė, tenorė, baritonė e sopranė,pėrkrah instrumenteve elite muzikore. Nga ato atelie, me blokun e mbushur me piktura e vizatime qė mezi e mbėrthente nėn sqetull, hynte e dilte studenti i pikturės Shefqet Avdush Emini, nga mė tė mirėt nė klasėn e Profesor Nysret Salihamixhiqit, pėr tu bėrė shumė vite mė vonė, me pikturat e tij, pjesė e galerive dhe muzeve mė me renome tė metropoleve artistike botėrore. I lindur dhe i rritur nė Davidovc tė rraf**** tė Kosovės, pos peizazheve tė fushės dhe maleve tė Sharrit pėrballė, Shefqet Avdush Emini, nė fėmijėri, nuk do tė takohet me pikturėn e mjeshtėrve tė ndryshėm, por nė vete do tė mbrujė talentin si dhuratė e natyrės. Ai pas gjimnazit nė Shtime dhe nė Ferizaj, bėhet student i Akademisė sė Arteve nė Prishtinė, ku pjesėn mė tėmadhe tė kohės e kalon nė atele duke pikturuar dhe duke studiuar veprat e mjeshtėrve tė mėdhenj. Si student, idol do ta ketė Rembrandtin, ku njė ditė, papritur do tė jetė pjesė e atdheut tė tij. Diku nė fillim tė viteve tetėdhjetė, derisa po pinim kafe nė byfenė e Akademisė me profesor Anton Gllasniqin, aty hyri Shefqeti. Ulu me ne Gjeni, i tha profesori, derisa studenti i tij mezi gjente vend ku ta vendoste bllokun e madh. Fjalėt e Antonit i kuptova si kurajo pėr studentin e tij, ndėrsa mė vonė, ato sikur ishin njė parathėnie reale.
Pas Akademisė dhe pas punės nė Kosovė, ai njė ditė do tė gjendet nė Holandė, i pėrndjekur nga pushteti serb dhe tash, vazhdon tė jetojė dhe tė punojė nė kėtė vend, i rrethuar nga familja e tij dhe nga veprat pikturale qė i bėjnė nder atij dhe artit shqiptar. Me artistin Shefqet Avdush Eminin, keto ditė u ndalėm pėr pak ēaste dhe bėmė kėtė intervistė pėr lexuesit shqiptarė. - Cilat ishin rrethanat qė njė piktor i ri tė realizohej nė Kosovė? -Nuk ka qenė lehtė: nė njė anė ishte situata e rėndė politike nėn okupimin e Serbisė, ndėrsa bashkė me tė edhe gjendja e rėndė ekonomike dhe ndėrprerja e perspektivės pėr arsimim dhe krijimtari tė tė gjitha fushave. .Kushtet e punės kanė qenė tejet tė vėshtira. Nė ato kushte tė rėnda tė punės edhe atmosfera krijuese ishte depresive, e cila lente pak hapėsirė tė mendohej e te punohej pėr tė bukurėn. - Personalish po, sepse nė atė kohė isha i ndjekur prej politikės serbe. Arsyeja e fundit ishte se unė pikturova nė njė restoran tė vogėl nė Shtime turturat serbe ndaj popullit shqiptar: qizmet e pėrgjakura tė ushtrisė kriminele tė asaj kohe.Tė nesėrmen policia serbe ia mbyllėn lokalin pronarit duke i torturuar mysafirėt qė ishin prezentė dhe ato piktura i prishėn njėkohėsisht. Nė tė njėjtėn ditė e dhanė nė televizion se ēka punojnė seperatistėt shqiptarė. Fati deshi qė mua mė takuan dhe mu ka dashtur tė fshihesha pėr njė kohė derisa kam gjetur shteg tė dal nga Kosova.Mu dasht ta braktis vendin e punės ku isha duke punuar si mėsimdhėnės i artit, bashkė me vendlindjen time shumė tė ēmuar.
- A e zgjodhe Holandėn apo fati tė qiti kėndej. Si u bė qė tė vendosesh kėtu?
Acryl ne pelhur Egjipt 2012 - E kam zgjedhur pėr hir tė idolit tim e mjeshtrit tė madh botėror Rembrandtit, me shpersėn qė tė bėhem edhe unė njė artist i madh nė botė!
- Cilat ishin vėshtirėsitė qė u ballafaqove nė vendin e ri, nė Holandė?
Acryl ne pelhur Egjipt 2012 - Fillimi ka qenė shumė i veshtirė, por hap pas hapi, kėtu kam gjetur shumėēka tė mirė dhe ēka ėshtė mė e rėndėsishme, kėtu njerėzit e duan artin dhe dinė ta vlerėsojnė atė. - Si ju priu fati qė tė afirmoheshi nė njė hapėsirė tė vėshtirė konkurrente nė botėn perėndimore tė artit. - Kėtu puna ēmohet dhe vlerėsohet. Kuptohet se nga ne tė huajt kėrkohet tė punojmė shumė mė shumė se artistėt vendas, mirėpo aftėsia dhe puna nuk mohohet nuk ka kritere tė dyfishta. Mjerisht tek ne nė Kosovė ndodh e kunėrta: jo vetėm puna, por edhe shumė aspekte tė tjera merren parasysh, si pozita nė shoqrėi, gjendja materiale etj. Nė Holandė je artisti i mirė nėse vėrtet e arrin kėtė epitet, kurse aspektet tjera nuk luajnė rol tė veēantė. Pėr fat tė mirė kjo praktikisht ka ndodhur me mua se pėrndryshe nuk kisha mbėrri ku jam. Shumė herėt kam filluar tė shes piktura. Kudo qė isha nė Holandė kisha mjaft porosi, sė pari pėr portrete dhe pastaj pėr pikturat te tematikave tė ndryshme. Nė qytetin e parė ku isha nė fillim, pėr kinemanė e qytetit, e kam bėrė, njė pikturė qė qėndron nė holin hyrės. Ofertat kanė qenė tė shumta, sė pari nė Holandė e pastaj edhe jashtė saj. - Cilat ishin ekspozitat e tua kolektive dhe personale dhe sa keni tėrheq vėmendjen e kritikėve dhe tė blerėsve tė pikturave?
Acryl ne pelhur Egjipt 2012 Luver,Paris 2010 - Numri i ekspozitave tė mia ėshtė shumė i madh. Kam ekspozuar nė shumė vende tėbotės. Nėse duhet veēuar ndonjė, atėherė e veēoj atė nė Louvre nė Paris, Bienale Cianciano nė Itali, Gagrilaldi nė Britani tė Madhe, museu MAC nė Brazil dhe njė ekspozitė tjetėr qė mė ka lėnė pėrshtypje tė mira, e qė ka qenė e papritur, ėshtė ajo nė Catroceni Museum nė Bukuresht. Nė pallatin e bukur tė ish presidentit Ēaushesku. Pos ekspozitave tradicionale, kam marrė pjesė nė sympoziume, festivale dhe workshop-e tė vendeve tė ndryshme.
- Si u bė qė t'i thyeni kufijtė , madje tė bėheni njė piktor i njohur interkontinental? Exhibition 2009 Museum Cotroceni,Romenie
Exhibition 2009 Museum Cotroceni,Romenie
- Nė cilat vende mė shumė jeni bėrė i njohur nė qarqet artistike? 2011 Festival Sharm El Sheikh,Egypte
I was invited there as Honor artist
Ik was daar uitgenodigd als ere kunstenaar 2011 Festival Sharm El Sheikh,Egypte
Solo exhibition: The Atrium in the City Hall of the Hague Solo exhibition:
The Atrium in the City Hall of the Hague - Jam munduar qė jo vetėm nga njė herė tė ekspozoj nė njė vend, por te jem artist i pėrhershėm. Mė duket se kur ekspozoj vetėm njė herė, ai moment ėshtė fare kalimtar. Kėshtuqė unė vazhdoj tė jem nė kontakt me botėn e artit tė atij vendi.
- Sa komunikoni me botėn artistike shqiptare. - Shumė pak, megjithatė, i kam disa kolegė tė nderuar shqiptarė me tė cilėt komunikoj. - Sa keni mundėsi ta pėrcillni pikturėn qė sot krijohet nė hapėsirat shqiptare, por edhe tė piktorėve shqiptarė qė janė tė shpėrndarė nėpėr botė. Cila ėshtė perspektiva e kėsaj pikture. - Mendoj se gjenerate e re e artisėtve tė Kosovės ka mundėsi tė zhvillohet nė fushėn e artit. Jashtė Kosovės ėshtė njė numėr i vogėl i artistėve qė artin e kanė primar. Kuptohet qė njė artist duhet tė jetė i angazhuar vetėm me art nėse mendon tė mbėrrijė rezultin e duhur. Kuptohet se nė kėso nivele tė artistėve ėshtė njė numėr i vogėl. - Cilat ekspozita kanė ndikuar qė suksesi tė shėnohet bindshėm. - Ēdo ekspozitė ka ndikuar pozitivisht dhe ka zgjuar intersim tė madh dhe ka kontribuar nė pėrgjithėsi. Galeritė jo vetėm qė ma kanė afruar njė ekspozitė, por edhe anėtarėsinė e pėrhershme, tė jem arsisti i regullt. Nė Holandė jam anėtar i artistėve nė nivelin shtretror, jashtė Holandės jam anėtar i regullt i galerive dhe muzeve nė shumė vende si pėr shembull: Danimarkė, Turqi, Brazil, Rumuni, Bullgari, Egjipt, etj. - A keni nė plan hapjen e ndonjė ekspozitė nė Kosovė? - Planet i bėj simbas thirrjeve. Nė cilin vend marr thirrje aty ekspozoj. Nė Kosovė nuk kam qenė i thirrur asnjėherė. - Cilin lloj tė pikturės kultivoni, cilėn teknikė e aplikoni mė sė shumti?
Acryl ne pelhur Egjipt 2012 - Shprehjen figurative abstrakt expresionizėm, kurse e perdor teknikėn vaj nė pėlhurė dhe acryl nė pėlhurė.
- A e preferoni ende vizatimin?
- Po, e perdor dhe ėshtė mjaft i sukseshėshm. Nė vitin e kaluar kam marrė ftesė ku dhe kam ekspozuar nė Rumuni, Bullgari, nė biennale tė vizatimit Tuzla dhe nė dhjetor nė Washington. Kurse nė Kosovė kam qenė i refuzuar nė Bienale tė vizatimit mė 2008. Menjėherė pas refuzimit nga Kosova kam marrė ftesė nė biennale Cianciano nė Itali, ku puna ime ka zgjuar interesim te madh. Prej 260 artistėve sa kemi marrė pjesė, nga ky nienal jemi zgjedhur n 30 prej tyre tė expozojmė nė Londėr nė galerinė e mirėnjohur Gagrialdi. Mė 2010 kam marrė thirrje pėr tė ekspozuar nė Louvre nė Paris, dhe kam pasur jashtėzakonisht kritika pozitive rreth punės sime si dhe njė komision me propozoi qė prej ekspozitės sė Parisit tė marr pjesė me njė ekspozitė shumė tė madhe nė World trade centrum nė Bejin, Kinė. - Unė ende e ruaj njė portret timin qė ma keni bėrė mė 11 mars tė vitit 1981, me laps. A e punoni ende portretin? - Po mė kujtohet ai portret dhe mė vjen shumė mirė qė e ruani me kujdes shoku im, Faruk. Portretet i punoj ende por me njė shprehje tjetėr, mė lirike dhe mė bashkėkohore. - Nė shtypin e kohės si student, keni botuar mjaft vizatime dhe piktura. Sot a i botoni punimet tuaja?
- Po, i botoj dhe njė numėr tė publikimeve pėrpiqem ti ruaj nė arkivin tim. Fatbardhėsisht qė mediat elektronike na mundesojnė tė publikojmė dhe ti ruajmė mė lehtė se mediat tradicionale. Publikime dhe kritika tė ndryshme kam jo vetėm nga Holanda por edhe nga vende tė ndryshme tė botės. Kritika apo publikimi i fundit ka qenė nė dhjetor tė vitit tė kaluar nga njė kritike dhe historiante profesionale nga Holanda lidhur me dy ekspozita vetjake tė fundit nė Amsterdam dhe Den Haag. Pėr ēudi qė suksesi im nuk i tėrheq mediat shqiptare dhe mbsein nęn hijen e injorancės. As ekspozita nė Luvėr , Kinė dhe Washington nuk u la pėrshtypje gazetarėve tė Kosovės, kur dihet qė keto jan muzetė mė tė mėdha tė botės. Gazetarėt kosovarė janė mė shumė tė angazhuar me fillestarė qė depėrtojnė nė ndonjė vende tė Europės. - Si jeton nė Holandė. Si jeton familja e juaj. Ku janė tė angazhuar fėmijėt? - Nė Holandė jetoj qe dy decenie. Jetoj me gruan dhe katė femijėt e mi nė qytetin Arnhem. Gruja punon ne Universiteitn Radboud nė Nijmegen si kėshilltare e ambientit. I kam 3 vajza e njė djalė, tė gjithė studiojnė, dy vajzat juridikun , djali ICT kusrse vajza mė e vogėl ėshtė nė shkollėn e mesme. Unė, si dihet, merrem me krijimtari aristike, jap master klasė nė njė akademi private dhe jap workshops. Po nga ana tjetėr udhėtoj shumė, si pėrmendė mė parė nė symposiume, workshop-e dhe seminare. - Cka ju pret nė tė ardhmen. A mund t'ju pėrgjigjeni me punė kėrkesave krijuese qė ju shfaqen si artist?
Mannheim,Germany 2010
- Ne vitet te fundit nuk mund tu pėrgjigjem kėrkesave qė mė ofrohen. Por e bėj seleksionimin simbas kushteve qė ofrojnė vendet ku ekspozohet. Do tė vazhdoj tė punoj deri sa tė jam nė gjendje tė regullt shėndetėsore. Mė tėrheqin vende mė tė panjohura qė ende nuk i kam vizituar.
Mė nė fund jam shumė i lumtur qė mu dha mundėsia tė lė njė testament tė kulturės shqiptare nė hisotrinė e artit botėror, qė brezat e ardhshėm tė kenė ēka tė mėsojnė dhe ta ndjejnė krenarinė qė i takojmė njė kombi qė i ka dhėnė diēka kulturės botėrore. Exhibition Hannover 2011 |










